Grand Ayatollah Montazeri on the permissibility of the education of females:

Religious Authority: 
Hossein-Ali Montazeri
Fatwa Question or Essay Title: 
Grand Ayatollah Montazeri on the permissibility of the education of females:

Question: Some Islamists believe that we should not allow women to be educated.
1. Is this true? And, are your own daughters educated?
2. How about allowing girls to study, provided that they abide by Islamic rules (like hijab)?
3. Does Islam allow me to imprison women at home?
4. Are we allowed to narrate the Joseph story [in the Quran] to women?


Answers: 1. The hadiths (deeds and words of the Prophet) that are reference in order to conclude that women should not study are very weak. Even if someone prove their credibility, they can not be applied in our time, especially when we need female doctors and physicians. Generally speaking, we can not accept that Islam does not allow women to study. The history of Islam has witnessed many educated women in very religious families. My own daughters are educated.
2. Of course, there is no problem if they abide by Islamic rules.
3. The answer is clear from the answer to first question.
4. Yes, but not in a sexually provoking way.

اسلام و تحصيل دانش زنان
‏ ‏سؤال : بعضي از روحانيون و افراد مذهبي مي‎گويند ياد دادن نوشتن براي‏ ‏دختر در روايات نهي شده است (مكروه است ). به خاطر همين دخترانشان‏ ‏را به مدرسه و دانشگاه نمي فرستند و مي‎گويند چون در روايات نهي شده‏ ‏است . چون استاد، مرد (قابل اطمينان ) است چون سياست اسلام اين است‏ ‏كه زن و دختر همواره در خانه بماند و زنداني باشند و... و اينها خودشان فقط‏ ‏خواندن ياد مي‎دهند.
‏ ‏اين روحانيون ديگران را نيز به اين كار تشويق مي‎كنند و مي‎گويند اسلام‏ ‏واقعي اين است شما نبايد دخترانتان را براي تحصيل به مدرسه و دانشگاه‏ (مخصوصا دانشگاه مختلط است ) بفرستيد.
‏ ‏1) آيا اين روايات كه از ياد دادن و نوشتن نهي شده است معتبر است ؟ نظر‏ ‏آيت الله بروجردي (ره ) در اين مورد چگونه است ؟ (ببخشيد من اين سؤال را‏ ‏از شما مي‎پرسم ، آيا دختران شما نوشتن بلد هستند؟ آيا به مدرسه و‏ ‏دانشگاه رفته اند؟)
‏ ‏2) نظر شما در مورد درس خواندن دختر و رفتن به مدرسه و دانشگاه با‏ ‏حفظ حجاب كامل چه است ؟ آيا در اين زمان يادگيري و نوشتن براي دختر‏ ‏حرام است يا مكروه يا مباح يا مستحب يا واجب ؟
‏ ‏3) آيا يك پدر، دختر مذهبي خود را در خانه نگه دارد يا با حفظ حجاب‏ ‏كامل و نظارت به مدرسه و دانشگاه فرستد؟ آيا اگر پدري دختر خود را به‏ ‏علت مسائلي كه در بالا گفتم به مدرسه نفرستد آيا گناه نكرده است ؟
‏ ‏4) آيا براي دختر مؤمنه بهتر است درس بخواند و باسواد شود و به زنان‏ ‏مسلمان خدمت كند و يا در خانه بماند تا كسي او را نبيند و او هم كسي را‏ ‏نبيند و بي سواد باشد و فقط عبادت كند؟
‏ ‏5) آيا سياست اسلام زنداني كردن زن در خانه است ؟ آيا زنان پيامبر (بعد از‏ ‏نزول آيه اي كه گفت زنان پيامبر بايد همواره در خانه باشند) و خانم‏ ‏فاطمه (س ) و زنان امامان (ع ) همواره در خانه بودند و حتي به خانه اقوام و‏ ‏مجالس عزا و عروسي و مسجد و نماز جمعه و نماز عيد و بازار براي خريد‏ ‏لوازم زنانه و... نمي رفتند؟ آيا رواياتي كه در آنها به شدت از بيرون رفتن زن‏ ‏نهي شده است آيا معتبر است ؟ مي‎گويند زن و دختران مراجع در خانه‏ ‏زنداني هستند و حتي به خانه اقوام و مجالس عزا و عروسي و بازار و مسجد‏ ‏و نماز جمعه و... نمي روند و بعضي مواقع كه مي‎خواهند به بيرون بروند‏ ‏شبها بيرون مي‎روند تا كسي آنها را نبيند و آنها هم كسي را نبينند؟ و‏ ‏دخترانشان آن قدر محدود هستند كه پسر عمو و پسر خاله خود را‏ ‏نمي شناسند و پسر عمو و پسر خاله نيز صورت آنها را نديده است . آيا اينها‏ ‏در چه حدي واقعيت دارد؟ آيا اينها درست است ؟
‏ ‏6) آيا گفتن ماجراي حضرت يوسف (ع ) براي زنان مكروه است يا نه ؟ نظر‏ ‏آيت الله بروجردي (ره ) در اين مورد چيست ؟

‏ ‏جواب :
بسمه تعالي
با سلام و تحيت
1 - اين قبيل روايات كه بعضا در فروع كافي ، كتاب النكاح ، باب‏ ‏156، نقل گرديده و مرحوم مجلسي در مرآة العقول سند آن را ضعيف دانسته‏ ‏است هرچند ممكن است از نظر سند به گونه اي مورد اعتبار قرار گيرد ولي با‏ ‏توجه به دگرگوني شرائط زماني و پيشرفت علم و ضرورت ورود زنان در كار‏ ‏پزشكي و درمان زنان و تعليم آنان به اقتضائات ضروري و عرفي جامعه‏ ‏كنوني ، دلالت و مفاد اين چنين رواياتي به طور مطلق ، قابل پذيرش نيست و‏ ‏پيش از اين هم معمول نبوده است و در طول تاريخ اسلام تا به حال دختران‏ ‏و زنان دانشمند كه از خانواده علماي بزرگ بوده اند كم نبوده اند. دختران‏ ‏اينجانب نيز خواندن و نوشتن مي‎دانند و درس خوانده اند و بعضي از آنها هم‏ ‏به دانشگاه رفته اند.
‏ ‏2 و 3 و 4 - با حفظ عفت و حجاب اسلامي مانعي ندارد بلكه نسبت به‏ ‏برخي از دانش ها مانند پزشكي براي درمان زنان واجب كفائي مي‎باشد.
‏ ‏5 - جواب آن از پاسخ سؤال اول روشن است .
‏ ‏6 - در فروع كافي مصدر فوق الذكر روايتي مرفوعه در اين زمينه نقل گرديده‏ ‏كه از نظر سند معتبر نمي باشد و قطع نظر از آن ، آنچه مي‎توان از آن برداشت‏ ‏و پذيرفت اين است كه تعريف آن ماجرا به صورتي تحريك آميز جائز نيست‏ ‏وگرنه اصل داستان از عبرت آموزترين قصه هاي قرآني است كه به آموزش‏ ‏انسان در مواجهه با صحنه خطر اخلاقي پرداخته است .
والسلام عليكم و رحمة الله .