Ayatollah Montazeri denounces the Islamic regime's attitude toward protesters and political prisoners:

Religious Authority: 
Hossein-Ali Montazeri
Fatwa Question or Essay Title: 
Ayatollah Montazeri denounces the Islamic regime's attitude toward protesters and political prisoners:

[This fatwa was issued in response to a letter from 293 journalist and activists who implored the Ayatollahs to speak out on the post-electoral situation in Iran]

Apparently, the heads of the regime have closed their eyes and ears on the truth, pursuing their mundane benefits. Nevertheless, I understand that among them are still those who have tasted the torture and prison during the Sha's regime. I am therefore hopeful that the authorities will become conscious of what is happening before it is too late. Lest they further disgrace the regime before the eyes of our people and the world, and drive the regime to a downfall.

I hope that the authorities will abandon this wrong way that they are walking, give the people their rights, compensate the injuries, and release the innocent. I hope they end this serial of show trials and stop mocking the Islamic justice system. Or, at least, they have the courage to clearly announce that this regime is neither Islamic nor republic, and that no one has the right to question or express his or her concerns.

[Note: For other opinions on this topic search: Iranian electoral politics.]

آیت الله منتظری به نامه روزنامه نگاران و فعالان پاسخ داد آیت الله منتظری آیت الله منتظری در بحران پس از انتخابات، مکررا و با صراحت زیاد رفتار حکومت ایران را زیر سوال برده است آیت الله منتظری در پاسخ به تقاضای 293 روزنامه نگار و فعال سیاسی ایران، که از مراجع تقلید و شخصیت های سیاسی خواسته بودند واکنش متحدی به وقایع اخیر نشان دهند پاسخ داده است. آیت الله منتظری در انتقاد صریح دیگری از حکومت می گوید که اگر نظام قصد ندارد شیوه هایش را در برخورد با مخالفان عوض کند حداقل اذعان کند که این حکومت "نه جمهوری است و نه اسلامی و هیچ کس هم حق اعتراض و انتقاد ندارد." گروه 293 نفره روزنامه نگاران و فعالان حدود یک هفته قبل خطاب به مراجع تقلید قم و همچنین چند شخصیت سیاسی از جمله اکبر هاشمی رفسنجانی، محمد خاتمی، میرحسین موسوی و مهدی کروبی نوشتند به دلیل آنچه در 60 روز گذشته "بر ملت رفته" دست به اقدام های عملی و متحد بزنند. این گروه تاکید کردند که "مدارا با قانون شکنان و کودتاگران علیه قانون اساسی و جمهوریت نظام کافیست". اکنون آیت الله حسینعلی منتظری از مراجع قم و منتقدان حکومت ظاهرا اولین شخصیتی است که به این نامه پاسخ می دهد. او در این پاسخ ضمن قدردانی از پایداری نویسندگان نامه و همچنین "ملت بزرگوار و عزیز ایران" تاکید می کند که در گذشته بارها تذکرات و پیشنهادهایی برای بیرون رفتن از "این بحران ویرانگر" ارائه کرده است. او می افزاید: "ولی ظاهرا حضرات برای رسیدن به مقاصد دنیوی خویش چنان چشم و گوش و دل بر حقایق بسته اند که نه می بینند و نه می شنوند، ولی از آنجا که هنوز مبارزات با رژیم گذشته در اذهان بسیاری از افراد زنده است و در میان سردمداران حکومتی بعضا کسانی هستند که خود طعم شکنجه و زندان و .... را چشیده اند اینجانت هنوز ناامید نیستم و امیدوارم تا کاملا دیر نشده مسئولین امر به خود آیند و بیش از این وجهه نظام جمهوری اسلامی را در بین توده های زجر کشیده و سیلی خورده ایران و در سطح جهانی خدشه دار نکنند و موجب سقوط خود و نظام نگردند." نویسندگان نامه گلایه آمیز اخیر امیدوار بودند شاهد موضع گیری متحد مراجع تقلید علیه حکومت باشند، درخواستی که تاکنون بی پاسخ مانده است. با این حال در جریان بحران اخیر و انتخاباتی که سلامت آن از سوی بسیاری از ایرانیان زیر سوال رفت، شماری از مراجع تقلید از جمله آیت الله منتظری، آیت الله بیات زنجانی و آیت الله دستغیب شیرازی موضع گیری های روشنی علیه رفتار حکومت در برخورد با معترضان داشته اند. احمد منتظری فرزند آیت الله منتظری چند روز پیش به بخش فارسی بی بی سی گفت که "در هفته های گذشته روحانیت شیعه حرکت خوبی انجام داده و حتی بعضی از علما در ارتباط با جنایات و فجایعی که در ایران صورت گرفته سکوت خود را شکسته اند." با این حال او تاکید کرد که "این اقدامات با توجه به حجم وسیع جنایات کافی نیست و در مقابل چنین فجایعی، مراجع تقلید باید دقیقا مشخص کنند که قاتلان و متجاوزان احتمالی به نوامیس مردم چگونه مشمول اجرای احکام اسلامی خواهند شد." 'هتک آبروی نظام' آیت الله منتظری نیز در نامه جدیدش می نویسد: "امیدوارم مسئولین از این راه انحرافی که در پیش گرفته اند دست برداشته و حقوق از دست رفته مردم را استیفا نمایند، خسارات را جبران نموده و بی گناهان را بیش از این در زندان نگه ندارند، و با پایان دادن به سناریوهای نمایشی دادگاه ها و پخش اعترافات آنچنانی بیش از این قضا اسلامی را مسخره نکنند؛ یا لااقل شجاعت این را داشته باشند که اعلام کنند این حکومت نه جمهوری است و نه اسلامی و هیچ کس هم حق اعتراض و اظهار نظر و انتقاد ندارد." برخی ناظران بر این باورند که قم و حوزه های علمیه آن از لحاظ مالی وابستگی شدیدی به حکومت دارند و بنابراین استقلال خود برای موضع گیری های سیاسی علیه حکومت را تا حدود زیادی از دست داده اند. در جریان سرکوب اعتراضات پس از انتخابات ده ها نفر از معترضان کشته و صدها نفر از آنها زندانی شدند. مخالفان می گویند که شماری از زندانیان نیز زیر شکنجه جان باخته اند و حتی می گویند که بازداشتی ها ممکن است مورد تجاوز جنسی قرار گرفته باشند؛ اتهامی که محافظه کاران حاکم رد می کنند. آیت الله علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی در تازه ترین اظهار نظر درباره بحران اخیر به وقوع "جنایات" پس از انتخابات اذعان کرده و گفته است که با آنها برخورد خواهد شد. با این حال او آزار مخالفان در زندان کهریزک - که تعطیل شده است - را در مقایسه با مساله "آبروی نظام" که به اعتقاد او در جریان اعتراضات خدشه دار شد کمرنگ جلوه داد. آیت الله خامنه ای گفت: "عده ای ظلم بزرگی را که پس از انتخابات به مردم و نظام اسلامی شد و هتک آبروی نظام در مقابل ملت ها را نادیده می گیرند و مساله کهریزک یا کوی دانشگاه را قضیه اصلی قلمداد می کنند اما این نگاه، خود یک ظلم آشکار است." رهبر و دولت ایران اتهام تقلب در انتخابات را قاطعانه رد کرده اند